عمويش ) ازدواج كرد . ابن حزم نوشته است كه أم كلثوم پس از شهادت عون در كربلا ، با محمد بن جعفر وبعد از أو با عبد اللّه بن جعفر ( يعنى شوهر حضرت زينب ) ازدواج كرد « 1 » ، ليكن براساس أحاديث مربوط به وفات أم كلثوم - بعدا بيايد - اين گفتار نمىتواند صحت داشته باشد ؛ زيرا أم كلثوم قبل از واقعه كربلا دنيا را وداع گفته بود وحضرت زينب تا پس از واقعه كربلا همسر عبد اللّه بن جعفر بود . گفتار پيرامون وفات أم كلثوم متفاوت است . أكثر دانشمندان ومورخان مىنويسند كه أم كلثوم وپسرش زيد بن عمر در يك زمان در مدينه فوت كردند « 2 » ودر بقيع مدفون گرديدند . سيد امين مىگويد : از طريق اصحابمان ( شيعه ) از قداح ، از امام صادق ، از پدرش عليهما السّلام روايت شده كه فرمود : أم كلثوم بنت علي عليه السّلام وپسرش زيد در يك ساعت از دنيا رفتند ونمىدانيم كدام زودتر از دنيا رفت واز هم ارث نبردند . ونيز مىگويد : أم كلثوم در زمان سلطنت معاوية در مدينه ، قبل از سال 54 از دنيا رفت . « 3 » البتة برخى از كتب سيره ومقاتل مىگويند كه أم كلثوم ، همراه امام حسين عليه السّلام در كربلا حضور داشته است . عمر رضا كحاله مىگويد : وى در سال 61 بر أهل كوفه خطبه خواند . زينب فواز مىنويسد : أم كلثوم در كربلا همراه برادرش حسين بود وبا بقيه أهل بيتش وارد مدينه شد ودر مدينه از دنيا رفت . علامه مامقانى آورده است : أم كلثوم همراه برادرش حسين عليه السّلام در كربلا حضور داشت وهمراه حضرت سجاد عليه السّلام راهى شام ومدينه شد ، همچنين اشعار وسخنانى به اين بانو درباره واقعه كربلا منسوب است . « 4 » ولى اين اخبار به دليل آنچه أكثر علما درباره فوت أم كلثوم وفرزندش گفته‌اند وخصوصا رواياتى كه شيخ طوسي وابن سعد درباره نماز بر دو ميت نقل كرده‌اند - كه بعد از اين بيايد - نمىتواند درباره أم كلثوم دختر فاطمه زهرا عليها السّلام صحت داشته باشد ؛ بلكه رحلت وى بر أساس اعتماد بر گفته شيخ طوسي ، در زمان حيات برادرانش ( حسن وحسين ) ، يعنى سألها قبل از واقعه كربلا است واين گفته به ثواب نزديكتر است . ابن سعد به چند طريق اخبارى نظير هم آورده كه مضمون ترجمه آن چنين است : زيد بن عمر ، و

--> ( 1 ) . جمهرة الانساب العرب : 38 . ( 2 ) . ر . ك : الاستيعاب : 4 ، 1955 ؛ اصابه : 4 ، 468 ؛ أسد الغابة : 5 ، 615 ؛ تاج العروس : 8 ، 172 . ( 3 ) . أعيان الشيعة : 3 ، 486 و 485 . ( 4 ) . ر . ك . : أعلام النساء : 4 ، 259 ؛ الدر المنثور في طبقات ربات الخدور : 62 ؛ تنقيح المقال : 3 ، 73 من فصل النساء ؛ اللهوف : 32 .